Critical Thinking คือทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่ควรมี เพื่อความอยู่รอดในโลกยุคใหม่นั่นเอง เพราะว่านอกจากการสื่อสาร ความคิดสร้างสรรค์ หรือทักษะการทำงานอื่น ๆ การคิดอย่างมีวิจารณญาณก็เป็นสิ่งสำคัญเหมือนกัน และแม้ว่า “Critical Thinking” จะฝึกยากที่สุด เพราะมีความซับซ้อน แต่ไม่ได้หมายความว่ามันจะเกิดขึ้นไม่ได้
การฝึกเด็ก ๆ ให้มีพื้นฐานการคิดนั้นเกิดขึ้นจากความเข้าใจพื้นฐานก่อน ซึ่งพื้นฐานของการคิดแบบมีวิจารณญาณเป็นกระบวนการคิดที่มีความซับซ้อนและมีปัจจัยหลายอย่างมาเกี่ยวข้อง Peter Ellerton อาจารย์สอนวิชา Critical Thinking แห่งมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ ได้เสนอ 4 แนวทางพื้นฐานหลักของการสอนเด็ก ๆ ให้เข้าใจ
หลักการโต้แย้ง: นับว่าเป็นสิ่งที่จะกระตุ้นให้เด็ก ๆ เกิดกระบวนการคิดวิเคราะห์ โดยต้องหาเหตุผลมาเชื่อมโยงจนกว่าจะได้ข้อสรุปออกมา
หลักการใช้ตรรกะเหตุผล: การคิดอย่างมีวิจารณะญาณของเด็ก ๆ จะขาดการใช้ตรรกะ 2 ประเภทนี้ได้
- นิรนัย คือ ตรรกะที่ตายตัวและแน่นอน เป็นข้อเท็จจริง
- อุปนัย คือ ตรรกะที่มาจากประสบการณ์ ไม่ตายตัว สามารถปรับเปลี่ยนได้
หลักจิตวิทยา: การควบคุมความคิดหรือการตัดสินใจอย่างเป็นระบบ
หลักการหาข้อพิสูจน์: เด็ก ๆ ต้องรู้จักวิเคราะห์และประเมิณข้อมูลที่ได้มาว่ามีคุณภาพพอหรือไม่ โดยผ่านการพิสูจน์ด้วยการทดลอง และสถิติ
ครูสามารถสอนให้เด็ก ๆ มีพื้นฐานเหล่านี้ได้โดยการสอนให้รู้จักสังเกตุ ตั้งสมมติฐาน และมีความเข้าใจโลกและระบบต่าง ๆ ให้เชื่อมโยงกันผ่านความเข้าใจกระบวนการที่เกิดขึ้นและโครงข่ายที่เชื่อมกันอยู่
