ครูคลับ (Kru Club) เทคนิคการสร้างสื่อสำหรับเด็กปฐมวัย

สื่อที่ดีย่อมส่งผลต่อการส่งเสริมพัฒนาการของเด็กการสร้างสื่อให้มีความเหมาะสมกับพัฒนาการตามวัยจึงเป็นสิ่งสำคัญต่อการเรียนรู้ของเด็กโดยฉพาะเด็กปฐมวัย เพราะการเรียนรู้ของเด็กในช่วงวัยนี้จำเป็นต้องได้รับการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ เพื่อให้เด็กเกิดการเรียนรู้ได้อย่างมีความสุขและยั่งยืน ดังนั้น การสร้างสื่อสำหรับเด็กปฐมวัย จึงควรคำนึงหลักการสร้างและการใช้ที่ถูกต้อง เพื่อให้สามารถส่งเสริมพัฒนาการเด็กด้านต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สื่อ หมายถึง สิ่งใดก็ตามที่เป็นตัวกลางในการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ ทัศนคติ และค่านิยมไปสู่ผู้เรียนให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

สื่อสำหรับเด็กปฐมวัย หมายถึง บุคคล สถานที่ สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเด็ก ทั้งที่มีอยู่ในธรรมชาติและสิ่งที่สร้างหรือสิ่งที่ผลิตขึ้นรวมถึงกระบวนการนำมาใช้เพื่อเป็นเครื่องมือให้เด็กเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด นอกจากนี้ยังหมายรวมถึง สภาพแวดล้อมที่อยู่รอบตัวเด็กด้วย

ความสำคัญของสื่อสำหรับเด็กปฐมวัย เป็นการช่วยสร้างรากฐานที่เป็นรูปธรรมขึ้นในความคิดของผู้เรียน ช่วยเร้าความสนใจของผู้เรียน เป็นรากฐานในการพัฒนาการเรียนรู้และช่วยความทรงจำอย่างถาวร ช่วยให้ผู้เรียนมีพัฒนาการทางความคิดต่อเนื่อง เชื่อมโยงสู่สิ่งต่าง ๆ ได้ดี ตลอดจนช่วยเพิ่มทักษะในการอ่านและการเสริมสร้างความเข้าใจในความหมายของคำใหม่ ๆ ได้ดี ซึ่งประเภทของสื่อการสอน ประกอบด้วย 

1) สื่อตามลักษณะการใช้ ได้แก่ ครู สิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ สื่อที่ต้องจัดทำขึ้น 

2) สื่อตามรูปแบบและวิธีการ ได้แก่ สื่อการสอนประเภทวัสดุ อุปกรณ์ วิธีการ 

3) สื่อตามสาระการเรียนรู้ ได้แก่ ภาษา สังคม คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เพลง ดนตรี 

4) สื่อการสอนตามประสบการณ์ ได้แก่ กรวยประสบการณ์ (Cone of Experience) 

สำหรับหลักการใช้สื่อเพื่อจัดประสบการณ์การเรียนรู้ให้กับเด็กปฐมวัย ครูต้องมีความพร้อมในการใช้สื่อนั้นๆให้คุ้มค่าอย่างเต็มประสิทธิภาพของสื่อ ไม่ว่าจะเป็นการเตรียมตัวผู้สอน การสร้างความเข้าใจสื่อ การเตรียมพร้อมผู้เรียน จัดเตรียมสภาพแวดล้อม วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นให้พร้อม การใช้สื่อให้เหมาะสมกับขั้นตอนที่เตรียมไว้ และการติดตามประเมินผล เพื่อช่วยให้การใช้สื่อเกิดการเรียนรู้ได้ดีขึ้น ฉะนั้น

ในการสร้างสื่อการสอนให้มีความเหมาะสมและเด็กเกิดการเรียนรู้อย่างยั่งยืน ครูผู้สอนอาจจะต้องเริ่มจาก การสำรวจความต้องการของเด็ก กำหนดเป้าหมายการผลิต วิเคราะห์กลุ่มเป้าหมาย กำหนดจุดมุ่งหมายเชิงพฤติกรรม วิเคราะห์และจัดทำเนื้อหา เลือกประเภทสื่อที่จะผลิต ผลิตสื่อ ทดลองภาคสนาม วิเคราะห์ ประเมินผล การนำไปใช้และปรับปรุง ซึ่งนำไปสู่การวางแผนในการใช้สื่อการสอน โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ผู้เรียนผ่านทักษะที่มีมาก่อน ทักษะเป้าหมาย หรือทักษะในการเรียนและเจตคติ การกำหนดจุดประสงค์ การเลือก ดัดแปลงหรือออกแบบสื่อ การใช้สื่อ การกำหนดการตอบสนองของผู้เรียน การประเมินผล และการปรับปรุงแก้ไข เพื่อให้การสร้างสื่อเกิดความคุ้มค่าและมีประสิทธิภาพมากที่สุด 

เห็นได้ว่า สื่อเป็นสิ่งที่จำเป็นและสำคัญที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการของเด็กในด้านต่างๆ การสร้างสื่อที่ดีและเหมาะสมย่อมกระตุ้นเด็กให้เกิดการเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น ทั้งนี้ สามารถรับฟังเทคนิค รูปแบบการสร้างสื่อสำหรับเด็กปฐมวัยเพิ่มเติมได้ที่ www.StarfishLabz.com