วิธีการ “เลี้ยงดูเล่นเย็นใจ” เพื่ออบรมบ่มเพาะเด็กและเยาวชนไทยให้มีทักษะชีวิตความสำเร็จ ตอนที่ 1
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ชไมมน ศรีสุรักษ์
อาจารย์ประจำภาควิชาการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
การพัฒนาประเทศไทยในอนาคตคือมุ่งเตรียมความพร้อมประชากรผ่านการศึกษาให้เป็นผู้เรียนที่มีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วยการอ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น มีทักษะชีวิต และทักษะการคิด ซึ่งผู้ปกครอง และ ครูผู้สอน ต้องพัฒนาตนเองในทุกมิติ เนื่องจากเป็นบุคคลสำคัญที่ใกล้ชิดเด็กและเยาวชนเป็นสถาบันแรก ด้วยวิธีการให้ความร่วมมือและเข้าร่วมกิจกรรมกับทุกกระทรวง ทบวง กรม สถาบันการศึกษา และองค์กรทุกสังกัด ทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเด็กและเยาวชน ตลอดจนใช้วิธีการเรียนรู้ตามอัธยาศัยผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อให้มีความสามารถในการอบรมเลี้ยงดูบ่มเพาะเด็กและเยาวชนได้อย่างเหมาะสมกับวัย และ สอดคล้องกับวัฒนธรรม สังคม ภูมิปัญญาในท้องถิ่นที่เด็กและเยาวชนอาศัยอยู่ วิธีการเรียนรู้ที่ดีที่สุดทำได้โดยเรียนรู้ผ่านการเล่น เพราะการเล่นทำให้รู้สึกสนุกสนาน สมองเกิดการเรียนรู้แบบตื่นตัวอย่างผ่อนคลาย ทำให้รู้สึกดีต่อตนเอง (Self Esteem) ส่งผลให้เกิดการใฝ่เรียนใฝ่รู้ และรู้สึกประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ในการมุ่งพัฒนาคนไทยให้มีทักษะชีวิตความสำเร็จ
วิธีการ “เลี้ยงดูเล่นเย็นใจ” คืออะไร?
คำว่า “เลี้ยงดูเล่นเย็นใจ” ในแต่ละคำที่กล่าวมานี้ ล้วนมีความหมายในตนเอง อธิบายได้ดังนี้
“เลี้ยง” คือ การทำให้เด็กและเยาวชน มีชีวิตอยู่รอดปลอดภัยด้วยการให้ปัจจัยสี่ตามวัย ตามสิทธิเด็กและเยาวชน พึงได้รับ และให้ความรักความเอื้ออาทร
“ดู” คือ การสอนแบบทำให้ดูและอยู่เป็นเพื่อน การให้เวลาในการเรียนรู้ คอยสนับสนุนการเรียนรู้ที่ พึงประสงค์ตามวัยอย่างเหมาะสมและสร้างสรรค์ในทุกมิติ
“เล่น” คือ กิจกรรมที่สนุกสนานน่าสนใจตามวัย ที่นำไปสู่การส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคม และสติปัญญา โดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล (Individual differences)
“เย็น” คือ การให้เวลาในการเรียนรู้ ใจเย็น ให้โอกาสในการลองผิดลองถูก
“ใจ” คือ การให้กำลังใจ กระตุ้น เสริมแรงในการเรียนรู้ในบรรยากาศเป็นกัลยาณมิตร
ดังนั้น “เลี้ยงดูเล่นเย็นใจ” มีลักษณะเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ที่ทำให้เด็กและเยาวชนมีความสุข เหมาะสมกับวัย ให้เวลาในการเรียนรู้ ให้โอกาสในการลองผิดลองถูก ให้กำลังใจ ในบรรยากาศเป็นกัลยาณมิตร กระตุ้น เสริมแรงให้ลองเล่น คิดค้น สร้างสรรค์ และตั้งคำถามในการเรียนรู้ โดยเริ่มเรียนรู้จากสาระที่เป็นเรื่องใกล้ตัวเพื่อให้เข้าใจง่ายและรู้สึกประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญต่อการปลูกฝังทักษะชีวิตความสำเร็จในวัยต่อไป
