เมื่อการศึกษามีการเปลี่ยนแปลง ลักษณะของผู้เรียนมีความอิสระในการเรียนรู้มากขึ้นการจัดการเรียนรู้จำเป็นต้องมีการปรับรูปแบบให้แตกต่างไปจากเดิม โดยมุ่งเน้นความสำคัญในเรื่องของทักษะของผู้เรียน บทบาทและลักษณะของครูในศตวรรษที่ 21 เพื่อให้เด็กมีการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น สร้างสรรค์ สามารถมองเห็นและเรียนรู้ที่จะแก้ไขปัญหาได้ ผ่านทักษะการเรียนรู้ที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ที่จะช่วยพัฒนาให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริง
FA กับระบบนิเวศการเรียนรู้ในชั้นเรียน เป็นการนำแนวคิดของทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (3Rs8Cs) ผสมผสานกับสมรรถนะหลัก 6 ด้าน และการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning มาเชื่อมโยงและนำไปสู่การเป็นห้องเรียนแห่งการเรียนรู้ (Learning Classroom) เพื่อตอบโจทย์การศึกษาที่เน้นการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การเสริมสร้างกระบวนการคิดที่หลากหลาย และการรับฟังความเห็นซึ่งกันและกัน บนพื้นฐานความหลากหลายทางสังคม สติปัญญา และความสามารถ โดยมีครูผู้สอนที่ทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) หรือที่เรียกว่า “FA” ผู้ซึ่งมีหน้าที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถบรรลุเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยอาศัยเทคนิคการสร้าง “ระบบนิเวศการเรียนรู้ในชั้นเรียน” เป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับการเรียนรู้ การวางแผน ออกแบบกระบวนการผ่านการเรียนรู้ด้วยการปฏิบัติจริง และเครื่องมือต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนค้นพบและเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง โดยหน้าที่ของผู้เป็น FA จะเน้นการนำเสนอสิ่งเร้า เช่น การตั้งคำถามเพื่อให้ผู้เรียนได้แก้ปัญหาและสร้างองค์ความรู้ผ่านการคิดเดี่ยว คิดเป็นคู่ และคิด 4 คน แบบร่วมมือของสมาชิกทุกคนในกลุ่มและสร้างโอกาสให้ผู้เรียนนำเสนอผ่านการสะท้อนคิดอย่างสร้างสรรค์ และขยายผลต่อยอดองค์ความรู้ต่อไปในอนาคต ฉะนั้น การออกแบบจัดการเรียนรู้กับระบบนิเวศการเรียนรู้ในชั้นเรียนสู่ทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ประกอบด้วย
ขั้นที่ 1 ตั้งคำถาม นำเสนอปัญหา หรือยกตัวอย่างกรณีศึกษา (PBL)
ขั้นที่ 2 ประชุมวางแผนเพื่อแสวงหาความรู้จากประสบการณ์ เอกสาร การสืบค้นข้อมูล
ขั้นที่ 3 สร้างองค์ความรู้ จากการคิดเดี่ยว คิดคู่และคิด 4 คน
ขั้นที่ 4 เสนอแนวคิดพร้อมอภิปรายถกเถียง
ขั้นที่ 5 สรุปผลและเผยแพร่สู่สังคม
เห็นได้ว่า การใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ในชั้นเรียนผ่านกระบวนการเรียนรู้ ช่วยให้ผู้เรียนได้เกิดกระบวนการทางความคิดเชิงระบบที่นำไปสู่การเชื่อมโยง ต่อยอดทางความคิดและการใช้เหตุผลในการแก้ปัญหา การอยู่ร่วมกันในสังคมบนพื้นฐานความเข้าใจได้อย่างเหมาะสม ทั้งนี้ สามารถรับฟังถึงแนวทางการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนให้ตอบโจทย์ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เพิ่มเติมได้ที่
